กระโถนเคลือบลายดอกไม้ (คู่)

กระโถนคู่นี้ทําจากแผ่นโลหะขึ้นรูปแล้วเคลือบด้วยน้ำยาเคลือบเนื้อแก้ว พื้นสีขาวไล่เป็นสีแดงชาดที่ขอบปากและฐาน ตกแต่งด้วยรูปลอกลายช่อดอกไม้หลากสีและลายดอกบัว ขอบปากใบหนึ่งเดินเส้นสีน้ำเงินเข้ม ทรงของภาชนะเป็นแบบปากบานกว้าง คอคอด ตัวป่อง และฐานเป็นแท่นกลมซ้อนชั้น ซึ่งเป็นรูปทรงมาตรฐานของเครื่องเคลือบจีนที่ผลิตในช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ ๒๐

เครื่องเคลือบประเภทนี้เข้าสู่ประเทศไทยเป็นจํานวนมากในช่วงราวทศวรรษ ๒๕๐๐ ถึง ๒๕๒๐ ด้วยคุณสมบัติที่ทนทาน ไม่แตกง่ายเหมือนกระเบื้อง ล้างสะอาด และราคาไม่แพง จึงแทนที่ภาชนะดินเผาและไม้ในครัวเรือนอย่างรวดเร็ว บ้านคนจีนในยุคนั้นมักมีเครื่องเคลือบลายเดียวกันครบชุด ทั้งกะละมัง ถ้วย ถาด กระโถน และปิ่นโต ซึ่งกลายเป็นภาพจําของบ้านห้องแถวย่านการค้าไปโดยปริยาย

นอกจากการใช้งานประจําวัน กระโถนสีแดง–ขาวคู่หนึ่งยังมีสถานะเป็น "เครื่องสินสมรส" ที่บิดามารดาจัดให้บุตรสาวนําติดตัวไปเรือนสามีธรรมเนียมนี้สืบเนื่องมาจากคติจีนโบราณเรื่อง "ถังลูกหลาน" (子孙桶) ซึ่งเดิมเป็นถังไม้ทาสีแดงสําหรับใช้ในห้องหอ ถือเป็นภาชนะมงคลที่สื่อถึงการสืบสกุลและความอุดมสมบูรณ์ของครอบครัวใหม่ เมื่อวัสดุเปลี่ยนจากไม้แดงมาเป็นโลหะเคลือบตามยุคสมัย ความหมายเชิงพิธีกรรมกลับไม่ได้เปลี่ยนตาม

รายละเอียดเล็ก ๆ ที่สะท้อนความคิดของคนจีนได้ดีคือ ของในห้องหอต้องเป็น "คู่" เสมอ และควรมีสีแดงหรืออักษรมงคลกํากับ แม้แต่ภาชนะที่ดูสามัญที่สุดก็ถูกทําให้เป็นมงคลได้ด้วยสีและลวดลาย นี่คือลักษณะเด่นของวัฒนธรรมจีนที่ไม่แยกโลกของพิธีกรรมออกจากโลกของชีวิตประจําวัน หากผสานทั้งสองเข้าด้วยกันในข้าวของที่ใช้อยู่ทุกวัน