ตู้หนังสือพจนานุกรมและตําราภาษาแต้จิ๋ว

ตู้กระจกใบนี้จัดเก็บหนังสือภาษาจีนที่เกี่ยวข้องกับภาษาและวัฒนธรรมแต้จิ๋วไว้หลายชั้น ชั้นบนเป็นพจนานุกรมและตําราอ้างอิง ได้แก่ พจนานุกรมเสียงแต้จิ๋ว (潮州音字典) พจนานุกรมสิบแปดเสียงแต้จิ๋ว-ซัวเถา (新潮汕字典) พจนานุกรมคําแต้จิ๋วฉบับใหม่ (潮汕新字典) พจนานุกรมสํานวนแต้จิ๋ว และปฏิทินโหราศาสตร์ประจําปีชั้นล่างเป็นหนังสือวรรณกรรมและตําราวัฒนธรรม ทั้งสี่หนังสือห้าคัมภีร์ (四書五經) กลอนถังสามร้อยบท (唐詩三百首) สามก๊ก และหนังสือว่าด้วยขนบธรรมเนียมแต้จิ๋ว

เล่มที่โดดเด่นที่สุดคือหนังสือปกเขียวเข้ม “陳氏族譜” หรือลําดับตระกูลแซ่ตั้ง ซึ่งเป็นบันทึกลําดับวงศ์ตระกูลที่รวบรวมโดยสมาคมตระกูลแซ่ในและนอกประเทศจีน หนังสือประเภทนี้บันทึกชื่อสมาชิกทุกรุ่นเรียงตามลําดับชั้น พร้อมถิ่นกําเนิด ปีเกิด ปีตาย และผู้สืบสกุล เป็นเครื่องมือเดียวที่ทําให้ลูกหลานในต่างแดนสืบย้อนกลับไปหาหมู่บ้านต้นทางของบรรพบุรุษได้

ภาษาแต้จิ๋วเป็นภาษาพูดที่ไม่มีระบบตัวเขียนของตนเอง การรักษาภาษาไว้จึงต้องอาศัยพจนานุกรมที่บันทึกเสียงอ่านเทียบกับอักษรจีนอย่างเป็นระบบ ในสถานการณ์ที่คนรุ่นใหม่ในประเทศไทยพูดแต้จิ๋วได้น้อยลงทุกปี หนังสือชุดนี้จึงมีสถานะเป็นทั้งเครื่องมือเรียนรู้และเป็นหลักฐานว่าภาษานี้เคยมีผู้ใช้อยู่จริง

การที่สมาคมรวบรวมหนังสือเหล่านี้ไว้ในที่เดียวกันและจัดแสดงคู่กับข้าวของเครื่องใช้ มีเจตนาให้เห็นว่ามรดกวัฒนธรรมประกอบด้วยสองส่วนที่แยกจากกันไม่ได้ คือสิ่งของที่จับต้องได้ กับภาษาและความรู้ที่ทําให้สิ่งของเหล่านั้นมีความหมาย หากส่วนหลังสูญหายไป วัตถุที่เหลืออยู่ก็จะกลายเป็นเพียงของเก่าที่ไม่มีใครอ่านออก