หมวกสานและเสื้อกันฝนใบจาก

ชุดเครื่องกันแดดกันฝนชุดนี้ประกอบด้วยหมวกสานไม้ไผ่ทรงกรวยแบนขนาดใหญ่ สานสองชั้นด้วยลายขัดโปร่งประกบใบไม้แห้งไว้ตรงกลางเพื่อกันนํ้า ยอดกลางมีจุกไม้กลึงและวงหวายรัดขอบโดยรอบ คู่กับเสื้อกันฝนที่ทําจากใยพืชสีนํ้าตาลเข้ม ถักส่วนคอและบ่าไว้เป็นแผ่นแน่น แล้วปล่อยใยส่วนล่างห้อยลงเป็นชายยาวคล้ายขนสัตว์เพื่อให้นํ้าฝนไหลลงตามเส้นใยโดยไม่ซึมเข้าถึงตัว

เสื้อกันฝนชนิดนี้ในภาษาจีนเรียกว่า “ซัวอี” ทําจากใยปาล์มหรือใบจากที่หาได้ในท้องถิ่น หลักการทํางานคือใช้เส้นใยจํานวนมากซ้อนเหลื่อมกันเป็นชั้น ๆ ให้นํ้าวิ่งจากชั้นบนลงชั้นล่างจนถึงชายเสื้อแล้วหยดลงพื้น เป็นภูมิปัญญาที่ใช้กันมาก่อนที่ผ้ายางและพลาสติกจะแพร่หลาย และยังระบายอากาศได้ดีกว่ามากในสภาพอากาศร้อนชื้น

ผู้สวมชุดนี้คือชาวนา ชาวประมง และคนหาบเร่ที่ต้องทํางานกลางแจ้งไม่ว่าฝนหรือแดด ในถิ่นแต้จิ๋วซึ่งมีที่ราบลุ่มแม่นํ้าหานเจียงอันอุดมสมบูรณ์แต่มีพื้นที่จํากัด การทํานาต้องประณีตและใช้แรงงานสูง ฤดูฝนจึงมิใช่เหตุผลที่จะหยุดงานได้ ชุดกันฝนที่สวมทํางานได้จริงจึงเป็นเครื่องมือทํามาหากินไม่ต่างจากจอบและเคียว

ภาพชายสวมหมวกสานและเสื้อใบจากยืนอยู่กลางทุ่งเป็นภาพจําที่ปรากฏซํ้าในจิตรกรรมและบทกวีจีนมานับพันปี ในฐานะสัญลักษณ์ของชีวิตเรียบง่ายและการพึ่งพาตนเอง เมื่อชาวแต้จิ๋วอพยพมาสยาม เครื่องแต่งกายชุดนี้เดินทางมาด้วย และยังพบเห็นได้ในเรือกสวนไร่นาของคนไทยเชื้อสายจีนจนถึงราวครึ่งหลังของพุทธศตวรรษที่ ๒๕