เขียงไม้ทรงกลม

เขียงใบนี้ตัดขวางจากลําต้นไม้เนื้อแข็งทั้งท่อน จึงเห็นวงปีและเสี้ยนไม้เรียงตัวเป็นวงกลมชัดเจน หน้าเขียงเต็มไปด้วยรอยมีดสับไขว้กันหนาแน่นจนเนื้อไม้ตรงกลางยุบลงเป็นแอ่งตื้น ขอบด้านล่างแตกร้าวและมีคราบสีเข้มสะสม ความหนาของเขียงมากเป็นพิเศษเมื่อเทียบกับเขียงแบบแผ่นประกบ ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของเขียงจีนที่ต้องรับแรงสับหนัก

เหตุผลที่ครัวจีนต้องใช้เขียงไม้ทั้งท่อนอยู่ที่ลักษณะของอาหาร การสับหมู สับเป็ด สับไก่ทั้งตัว และสับกระดูกเพื่อเคี่ยวน้ำซุปล้วนต้องใช้มีดหนักฟันลงเต็มแรง เขียงที่ทําจากแผ่นไม้ประกบจะแยกออกจากกันในไม่ช้า ไม้ที่นิยมนํามาทําเขียงจึงต้องมีเสี้ยนเหนียวและยืดหยุ่นเช่น ไม้ตาล ไม้มะขาม หรือไม้ขนุน ซึ่งเมื่อถูกมีดฟันแล้วเนื้อไม้จะยุบตัวแล้วคืนรูป ไม่แตกออกเป็นเสี้ยนปนลงในอาหาร

ในร้านอาหารและร้านข้าวมันไก่ของคนจีน เขียงถือเป็นอุปกรณ์ประจําตัวของกุ๊กที่ไม่มีใครแตะต้อง การดูแลรักษาต้องทําอย่างสม่ำเสมอทั้งการขูดผิวหน้าให้เรียบ การล้างและตากให้แห้งสนิทเพื่อกันเชื้อรา และบางร้านทาน้ำมันบาง ๆ เพื่อรักษาเนื้อไม้ เขียงที่ใช้มานานจนกลางยุบเป็นแอ่งลึกยังเป็นเครื่องแสดง "อายุงาน" ของร้านที่ลูกค้าประจําสังเกตเห็นได้

ร่องรอยบนหน้าเขียงจึงเป็นบันทึกของมื้ออาหารนับหมื่นนับแสนมื้อที่ผ่านมือแม่ครัวหรือกุ๊กประจําบ้าน วัตถุชิ้นนี้ไม่มีลวดลาย ไม่มีอักษรมงคล และไม่เคยถูกนําออกอวดใคร แต่กลับเป็นหนึ่งในไม่กี่ชิ้นที่บอกเล่าชีวิตประจําวันของผู้คนได้ตรงไปตรงมาที่สุดในบรรดาวัตถุทั้งหมดที่จัดแสดง