กลับหน้าแรก
สมาคมวัฒนธรรมแต้จิ๋วและภาษา (ประเทศไทย)
泰国潮汕文化协会
Teochew Culture and Language Association (Thailand)
ทะเบียนวัตถุจัดแสดง
ฝาชีสานย้อมสีลายขัด

ฝาชีสานย้อมสีลายขัด

แต้จิ๋ว: 菜罩 (โห่ว สิ่ง โข่ย) · ทรงโดมสูงมีจุกจับ

เลขทะเบียน
TCLA-2569-037
🧺
เครื่องจักสาน

👁 เข้าชม 1·📤 แชร์ 0

ฝาชีใบนี้สานด้วยตอกไผ่เส้นเล็กเป็นลายขัดแน่นขึ้นรูปทรงโดมสูง ยอดกลางประดับจุกไม้กลึงกลมสําหรับจับยก ขอบล่างรัดด้วยหวายเส้นเล็กเย็บถี่โดยรอบเพื่อกันขอบบานและกันตอกหลุด จุดเด่นอยู่ที่การใช้ตอกย้อมสีแดง ดํา และนํ้าตาลสอดสลับกับตอกสีธรรมชาติขณะสาน จนเกิดเป็นลายสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัดไล่กันเป็นวงรอบใบ มิใช่การเขียนสีทับลงบนผิวสานที่หลุดลอกได้ง่าย

หน้าที่พื้นฐานของฝาชีคือคลุมสํารับอาหารที่จัดไว้แล้วให้พ้นจากแมลงวันและฝุ่นละออง ในเรือนที่ยังไม่มีตู้กับข้าวและตู้เย็น อาหารมื้อกลางวันที่เหลือจะถูกวางไว้บนโต๊ะกลางบ้านและคลุมด้วยฝาชีรอสมาชิกที่กลับจากทํางานหรือกลับจากโรงเรียน ฝาชีจึงเป็นเครื่องหมายเงียบ ๆ ว่ายังมีคนในบ้านที่ยังไม่ได้กินข้าว และมีคนอีกคนที่เก็บอาหารไว้ให้

การลงทุนย้อมตอกและสานให้เกิดลายสีเช่นนี้บอกว่าฝาชีใบนี้มิใช่ของใช้ประจําวันธรรมดา หากเป็นของที่ตั้งใจทําให้งามพอจะตั้งรับแขก หรือใช้ในงานเลี้ยงและงานเทศกาลที่มีการจัดสํารับใหญ่ ในหลายครอบครัวฝาชีลายงามจะถูกเก็บไว้ต่างหากจากฝาชีใช้ประจําวัน และนําออกมาใช้เฉพาะเมื่อมีผู้มาเยือน

ปัจจุบันฝาชีสานถูกแทนที่ด้วยฝาชีพลาสติกและมุ้งลวดพับได้เกือบทั้งหมด งานสานย้อมสีเช่นนี้จึงเหลืออยู่น้อยและมักอยู่ในสภาพชํารุด การได้เห็นใบที่ยังคงสีและลายครบถ้วนจึงเป็นโอกาสไม่บ่อยนักที่จะเข้าใจว่าเครื่องสานในครัวเรือนจีนตอนใต้เคยประณีตเพียงใด