สําเนาพระราชดํารัส รัชกาลที่ ๕ ในการเปิดโรงพยาบาลจีน ร.ศ. ๑๒๔

แผ่นเอกสารนี้เป็นสําเนาพระราชดํารัสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ที่พระราชทานตอบพวกจีนในการเปิดโรงพยาบาลจีน จัดพิมพ์เป็นสองหน้าคู่กัน หน้าซ้ายเป็นข้อความภาษาไทยที่เขียนด้วยกระดาษพระราชบรมราชโองการ หน้าขวาเป็นคําแปลภาษาจีน ทั้งสองหน้าจัดวางอยู่ในกรอบลายจีนสีแดงชาดที่มีอักษร “皇” อยู่ยอดกรอบ ส่วนล่างระบุวันที่และแหล่งอ้างอิงจากราชกิจจานุเบกษาไว้ครบถ้วน

โรงพยาบาลที่กล่าวถึงคือโรงพยาบาลเทียนฟ้ามูลนิธิ ซึ่งพ่อค้าชาวจีนห้าภาษาในกรุงเทพฯ ได้แก่ แต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน ไหหลํา กวางตุ้ง และแคะ ร่วมกันเรี่ยไรก่อตั้งขึ้นเพื่อรักษาพยาบาลคนยากไร้โดยไม่คิดมูลค่า นับเป็นโรงพยาบาลแห่งแรกในสยามที่ให้บริการทั้งการแพทย์แผนจีนและแผนตะวันตกควบคู่กัน

พระราชดํารัสฉบับนี้มีความสําคัญเพราะเป็นเอกสารทางการที่พระมหากษัตริย์ไทยทรงกล่าวถึงบทบาทและคุณูปการของชาวจีนในสยามอย่างชัดแจ้ง ทรงชี้ให้เห็นว่าชาวจีนที่เข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภารมิได้เป็นเพียงผู้อาศัย หากได้ร่วมสร้างความเจริญและร่วมบําเพ็ญสาธารณประโยชน์แก่แผ่นดินด้วย

การจัดพิมพ์ทั้งภาษาไทยและภาษาจีนคู่กันเป็นรายละเอียดที่มีความหมายในตัวเอง เพราะแสดงว่าเอกสารนี้ตั้งใจให้ทั้งข้าราชการไทยและชุมชนจีนอ่านเข้าใจได้เท่ากันสําเนาที่เก็บรักษาไว้ในบ้านคนจีนหลายครอบครัวจึงมิได้มีฐานะเป็นเพียงเอกสารราชการ หากเป็นเครื่องยืนยันสถานะและเกียรติของบรรพบุรุษในแผ่นดินใหม่